Gian lận - Vai trò của kiểm toán viên đến đâu?

Hãy bắt đầu bằng định nghĩa: thế nào là "gian lận"?

Mình chưa được làm kiểm toán, đang làm kế toán, cũng từng ôn thi miệt mài để thi kiểm toán nhà nước năm ngoái./. Mình chỉ xin dẫn lời của 1 bác từng làm kế toán 30 năm từng nói với mình:"Thực ra nó(kiểm toán viên) có thích tìm ra hay không chứ còn làm kế toán tránh sao được sai sót". Sai sót và gian lận có định nghĩa khác nhau, mặc dù đều gây hậu quả làm sai lệch thông tin được kiểm toán. Gian lận tuy sẽ khó phát hiện hơn là sai sót do nó đã được người bị kiểm toán che giấu nhưng nếu xét trên tổng thể thì kiểu gì cũng sẽ có manh mối để phát hiện ra. 

Bước lập kế hoạch (hiện giờ đang làm) khá là quan trọng để mình xác định gian lận trong quá trình kiểm toán. Đây là bước để đưa ra các thủ tục, hướng kiểm tra.....

KTV đóng vai trò thiết yếu trong vấn đề tìm ra gian lận hay sai sót trong trường hợp này?

Thực tế ở VN thì sao: Lập kế hoạch (nhiều công ty gần như không làm chỉ ngoài bước làm cái phân công công việc), Khi lập kế hoạch ko có Auditor làm mà cùng làm chỉ có Sen, có khi còn không có Sen nữa.

Vấn đề lập kế hoạch thì được tổ chức tốt hơn ở Công ty kiểm toán Top trên. Các công ty top dưới thì do ký mức phí giá rẻ, đến là nhào dô thực hiện thủ tục cơ bản.

=> Tóm lại là phát hiện ra gian lận là ít và gần như không có, mới có các vụ về BCTC các công ty niêm yết nổi tiếng như vậy chứ (DVD..)

Tùy thuộc vào chi phí và mức độ rủi ro mà KTV sẽ đưa ra quy trình kiểm toán. Nhưng em thấy điểm mấu chốt ở Việt Nam thì các công ty kiểm toán đều dựa vào chi phí, chi phí nhiều thì làm nhiều, ít thì làm ít. Xét đoán rủi ro, rồi hạn chế rủi ro, xem xét hệ thống kiểm soát nội bộ,.... mấy cái này chỉ có Big4 làm thôi, vì phí của họ là trên trời rồi.

Cho dù biết là có dấu hiệu gian lận, nhưng doanh nghiệp có đầy đủ bằng chứng chứng minh hợp lý thì ta phải chứng minh ngược lại làm gì. Trong kết luận kiểm toán cũng nói rõ là trung thực hay không trung thực dựa trên cơ sở nào. trong đó có phần chịu trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc cung cấp dữ liệu rồi, Kiểm toán đọc lập và thanh tra nhà nước có trách nhiệm khác nhau.