Online shopping: Vì sao Việt Nam không thể phát triển mạnh ?

Hiện nay ngoài một số Cty lớn kinh doanh dịch vụ lưu trú theo tôi nhận thấy đa phần các công ty mua bán sản phẩm trực tuyến điều lựa chọn hình thức thanh toán shopping online này điều đang đánh mạnh vào niềm tin  khách hàng bằng hình thức : Sản phẩm oder-->Vận chuển--->giao nhận---> Thanh toán. Nhưng thật chất sự minh bạch đối với sản phẩm và xuất xứ chưa rõ ràng (Hàng thật hàng giả lên tivi, báo, net) thử hỏi lấy gì để người mua tạo niềm tin đối với sản phẩm....Hình thức đảm bảo việc thanh toán và giao hàng cũng không đơn giản dễ dàng, cũng như không có đầy đủ biện pháp kiểm soát và chế tài để đảm bảo quyền lợi của người mua.

Có một lần đi hội thảo quốc tế mình tình cờ gặp một chuyên gia về e-business, ông ấy cũng rất có kiến thức về tình hình Việt Nam, ông ta hỏi mình về vấn đề làm sao để đẩy mạnh online-shopping nói riêng và e-business nói chung tại Việt Nam.

Nói thật lúc đó hàng loạt vấn đề xoay mồng mồng trong đầu, tùm lum thứ để có thể nói, không lẽ lại ngồi 8 chuyện ?

Trong lúc rối mình đã buộc phải nói: 

"Nước tao nhà nước phát triển e-government mãi cả vài chục năm nay từng bước mà vẫn không được, nên để giải quyết dức điểm câu hỏi của mày thì phải cho tụi tao thời gian, khi mà xương sống không vững, tụi tao đâu thể dễ dàng xây dựng những thứ xung quanh nó" 

Chị Hương nếu có thời gian rãnh chị có thể nào thống kê 1 số thương hiệu lớn đang làm e-commerce tại Việt Nam được không ạ (Theo ý kiến cá nhân của chị á)? Các công ty mà theo chị có năng lực cạnh tranh nhất hiện nay (EbayVN & chodientu). 

Ví dụ như: 

-khi nói đến Trung Quốc người ta sẽ nghĩ nhiều tới Tmall.com của Alibaba (không nói tới Amazon của usa vì hơi xa)

-Ấn độ với nền CNTT rất mạnh thì có Flipkart và Caratlane (India's first online jewellery ) 

- Rakuten của Nhật gần gần với chúng ta mà thương mại điện tử phát triển rất mạnh mẽ (hoàn toàn cạnh tranh được với Alibaba ở khu vực Châu Á

- Hàn Quốc thì có Gmarket rất tốt  

- Thái Lan là đất nước gần với VN và e-commerce của đất nước Chùa Vàng cũng rất đáng nể:

e-classifieds: ThaiSecondhand.com, Pantipmarket.com
e-shopping malls: Tarad.com, shopping.co.th ( trong đó Tarad được Rakuten M&A hiện giờ đang rất mạnh)
daily deals: ensogo.com, thaicitydeal.com

Mình nghĩ thương mại điện tử ở VN có 2 vấn đề:

- Người bán: Mình cũng có trang web mua hàng online, cũng có thanh toán trực tuyến như người ta nhưng vấn đề nằm ở customer service và operation phía sau. Khách hàng lựa chọn món hàng trên mạng nhưng không rõ một số vấn đề thì biết túm ai để hỏi đây? Đi siêu thị hay đi shop, cầm hàng trên tay, thử rồi mà vẫn còn cần hỏi người bán hàng thì huống hồ gì là mua hàng qua mạng, chỉ nhìn thấy hình ảnh. Phải có nhân viên hỗ trợ trực tuyến trên web để hướng dẫn người mua chứ. Đó là về service. Còn về operation, sau khi khách đã chọn và đặt mua hàng, đội ngũ xử lý đơn hàng thế nào, quy trình thế nào để hiệu quả nhất, ít sai sót nhất và giao hàng đúng thời hạn. Operation dù không tiếp xúc trực tiếp với khách hàng như cũng rất quan trọng vì nó sẽ ảnh hưởng đến chi phí cũng như ảnh hưởng đến nhìn nhận của khách hàng về độ uy tín của doanh nghiệp. Mà để cho operation run smooth thì cũng cần có hệ thống hỗ trợ cũng như theo được các quy trình best practice.

- Người mua: thật ra mình cũng quen với việc thanh toán trên mạng nhưng gần đây mình phát hiện ra không phải ai cũng quen với việc đó và rất nhiều người dù là có sử dụng các loại thẻ thanh toán quốc tế cũng rất ngại mua qua mạng, kể cả mua vé máy bay. Đó là chưa kể đến những người tiêu dùng không sử dụng luôn cả thẻ thanh toán. Vấn đề này thì đúng là customer behavior, cần sự hỗ trợ không chỉ của các doanh nghiệp TMĐT lẫn của các tổ chức thanh toán. Ngoài ra, người dùng Việt Nam có cái thú đi đến shop, siêu thị để lượn lờ rồi nếu thấy một sản phẩm gì mình thích thì mới mua. Mình nghĩ rằng so với người nước ngoài thì dân Việt Nam mình có nhiều thời gian hơn :)

Nhìn tới nhìn lui, mọi người đang bàn về 6 nhân tố chính ( ở trong mỗi nhân tố có các thành phần con) 

1/ Organizational readiness 

2/ IT infrastructure

3/ Customer behavior in e-purchasing experience 

4/ Logistic

5/ Government factor (ở những chính sách, những hổ trợ, thuế, cơ quan quản lý)

6/ Perceive Benefit (Nghe thì buồn cười, nhưng đây chính là câu hỏi vì sao ko có những tập đoàn rất lớn về thương mại điện tử vào VN? Hãy nhìn vào câu trả lời khi mà vì sao starbucks-2013 và sắp tới là Mc Donald's mới tính việc vào Việt Nam) 

Lấy ví dụ như nhiều bạn ở trên (nhất là các chị em ^^) thì thích phân tích về hành vi người dùng (yếu tố thư 3). Thật ra nó đã được nói đến nhiều ở 2 mô hình 

a) TAM (Technology Acceptance Model):mô hình chấp nhận công nghệ 

b) E-CAM (c-commerce adoption model): với 2 nhân tố chính là 

PRT: Perceive risk with product/ service (nhận thức rủi ro với sản phẩm và dịch vụ)
PRP: Perceive risk in the context of online transactio (Nhận thức rủi ro trong giao dịch trực tuyến