Thị trường lao động Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến động mạnh mẽ sau nhiều năm tái cấu trúc tổ chức, tối ưu hóa chi phí và làn sóng chuyển đổi số. Trong bối cảnh các doanh nghiệp liên tục theo đuổi các chiến lược "tinh gọn" (organizational lean) và tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành, mục tiêu nghề nghiệp của người đi làm không còn là một khái niệm tĩnh, mà đã có những sự chuyển dịch đầy thú vị.
Để có thể dẫn dắt doanh nghiệp vượt qua giai đoạn thách thức này, bộ phận Nhân sự (HR) và Ban lãnh đạo cần có một cái nhìn sâu sắc, dựa trên dữ liệu thực chứng. Dựa trên kết quả khảo sát Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam® 2025 do Anphabe thực hiện với quy mô lên tới 54.352 người đi làm trên toàn quốc, bức tranh toàn cảnh đã dần lộ diện. Dù công nghệ có thay đổi mỗi ngày, những giá trị cốt lõi mà người lao động tìm kiếm vẫn bền vững một cách kinh ngạc, nhưng cách họ kỳ vọng đạt được chúng lại khác biệt rõ rệt theo từng thế hệ và cấp bậc.
1. "Kiềng ba chân" cốt lõi: cân bằng – thu nhập – ổn định trong kỷ nguyên biến động
Một phát hiện đáng chú ý từ khảo sát Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam® 2025 là sự kiên định của người lao động đối với các nhu cầu nền tảng. Trong khi nhiều tổ chức đang dồn lực cho những xu hướng vĩ mô như AI, chuyển đổi số hay mô hình tổ chức linh hoạt, thì những nhu cầu nền tảng về sự ổn định, tài chính và chất lượng cuộc sống vẫn là ưu tiên cốt lõi của người lao động.
Ba mục tiêu nghề nghiệp hàng đầu của người lao động Việt Nam bao gồm:
- Cân bằng công việc và cuộc sống cá nhân (Work-life balance) – 63%: Yếu tố này hiện là ưu tiên số 1 của người lao động Việt Nam. Đứng đầu bảng xếp hạng, đây không còn là một "phúc lợi thêm vào" hay một "phúc lợi hấp dẫn" mà đã trở thành tiêu chuẩn kỳ vọng cơ bản.
- Thu nhập đủ sống thoải mái và có thể tiết kiệm – 62%: Sự dịch chuyển từ "đủ sống" sang "thoải mái và tích lũy" phản ánh áp lực kinh tế và mong muốn an toàn tài chính lâu dài. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng nhanh tại các đô thị lớn, người lao động không chỉ mong muốn mức lương cạnh tranh mà còn kỳ vọng khả năng tích lũy tài chính lâu dài.
- Công việc ổn định, đảm bảo – 61%: Trong một thị trường đầy biến động, cảm giác an toàn về vị trí công việc là ưu tiên hàng đầu.
Sự ưu tiên cho sức khỏe tinh thần, thời gian cho gia đình và khả năng kiểm soát nhịp sống cá nhân là hệ quả trực tiếp sau khi người lao động phải đối mặt với áp lực tinh gọn bộ máy và khối lượng công việc gia tăng. Khi tổ chức vận hành "lean" hơn, ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân dễ bị xóa nhòa. Do đó, việc đòi hỏi Cân bằng công việc và cuộc sống chính là cơ chế tự bảo vệ của người lao động để duy trì hiệu suất bền vững.
2. Sự chuyển dịch lên tầng cao mới: từ "giữ việc" đến "phát triển trong công việc"
Song song với "kiềng ba chân" cốt lõi, thu nhập và sự ổn định công việc vẫn giữ vai trò then chốt. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là “phát triển nghề nghiệp” đang trở thành lớp nhu cầu tiếp theo.
Các mục tiêu gắn liền với sự phát triển bao gồm:
- Được huấn luyện và tạo nền tảng phát triển – 46%.
- Thăng tiến trong sự nghiệp – 44%.
- Ứng dụng kiến thức để tạo giá trị – 43%.
Điều này phản ánh một sự chuyển dịch rõ ràng: người lao động không chỉ muốn “giữ việc”, mà còn muốn “phát triển trong công việc”. Trong giai đoạn 2025-2026, khi AI dần thay thế các tác vụ lặp đi lặp lại, người lao động ý thức được rằng việc liên tục nâng cấp kỹ năng (upskilling/reskilling) là con đường duy nhất để duy trì sự cạnh tranh.
>>> Tìm hiểu thêm: Nâng cấp kỹ năng (upskilling/reskilling) cùng LinkedIn Learning
3. Theo thế hệ: lực đẩy phía sau quyết định gắn bó
Dữ liệu cho thấy một chiến lược nhân sự "cào bằng" (one-size-fits-all) chắc chắn sẽ thất bại trong năm 2025. Doanh nghiệp cần hiểu sâu sắc mục tiêu của từng thế hệ để có cách tiếp cận phù hợp, bởi mỗi thế hệ có hệ ưu tiên khác nhau, phản ánh bối cảnh kinh tế – xã hội mà họ trưởng thành.
Gen X: Lực lượng nòng cốt đi tìm sự ổn định và ý nghĩa đi cùng năm tháng
Với Gen X, những người đang gánh vác trách nhiệm tài chính lớn cho gia đình, sự ổn định là trên hết. Đây là thế hệ đã trải qua nhiều biến động kinh tế. Vì vậy, sự ổn định và an toàn nghề nghiệp vẫn là yếu tố quyết định.
- Top 3 mục tiêu hàng đầu lần lượt là Cân bằng cuộc sống, Công việc ổn định và Thu nhập đủ sống và tiết kiệm.
- Điểm đặc biệt: Gen X mong muốn "cống hiến cho những mục tiêu ý nghĩa" (Top 6) có ưu tiên cao hơn hẳn so với Gen Y (Top 8) và Gen Z (Top 11). Điều này cho thấy khi đạt đến giai đoạn trưởng thành trong sự nghiệp, ý nghĩa công việc và giá trị đóng góp cho xã hội trở nên ngày càng quan trọng hơn.
Để giữ chân nhóm nhân tài Gen X, doanh nghiệp hãy cho họ thấy giá trị đóng góp của họ đối với xã hội và tổ chức. Đây là nhóm nhân sự trung thành nếu họ cảm thấy công việc của mình có tác động tích cực.
Gen Y: Lực lượng chốt chặn giữa ngã ba đường "an toàn" và "thăng tiến"
Là lực lượng lao động chủ chốt, Gen Y đang đứng giữa ngã ba đường: vừa muốn an toàn, vừa khát khao thăng tiến. Gen Y hiện đang là lực lượng lao động chủ chốt của nhiều doanh nghiệp.
- Mục tiêu hàng đầu vẫn xoay quanh: Cân bằng cuộc sống (63%) và Thu nhập (62%). Kế tiếp là công việc ổn định chiếm 60%.
- Khao khát phát triển: 47% mong muốn được đào tạo và thăng tiến (đứng top 4 mục tiêu nghề nghiệp của Gen Y).
Gen Y cần một lộ trình nghề nghiệp rõ ràng và cơ hội phát triển kỹ năng. Nếu doanh nghiệp không đáp ứng được những mục tiêu này, nguy cơ Gen Y rời bỏ tổ chức (chuyển việc) là rất cao.
Gen Z: Thế hệ thực tế mới – ưu tiên thu nhập, khát khao trải nghiệm
Đối với Gen Z, cấu trúc mục tiêu có sự khác biệt đáng kể. Gen Z mang đến một làn gió hoàn toàn khác, với họ, công việc là một "bệ phóng". Trong bối cảnh các sinh viên mới ra trường đối mặt với một thị trường cạnh tranh gắt gao, họ thể hiện một sự thực tế đến bất ngờ.
- Mục tiêu hàng đầu: Thu nhập đủ sống thoải mái (61%). Tiếp theo là Work-life balance (55%) và Công việc ổn định (54%).
- Ưu tiên trải nghiệm & Linh hoạt: Điểm đặc biệt nằm ở những mục tiêu phía sau: Thăng tiến (51%), mở rộng mối quan hệ (45%) và tận hưởng những trải nghiệm đa dạng (33%).
- Đặc biệt: 28% Gen Z có mục tiêu tích lũy để kinh doanh riêng (Top 10 mục tiêu nghề nghiệp trong khi các Gen khác là ưu tiên cuối cùng).
Những con số này cho thấy Gen Z có tư duy nghề nghiệp linh hoạt hơn, xem công việc không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là bệ phóng để tích lũy kinh nghiệm, mạng lưới và cơ hội tương lai. Để giữ chân Gen Z, hãy tạo ra một môi trường đầy thử thách, cho phép họ học hỏi nhanh và mở rộng mạng lưới quan hệ. Điều này đặt ra thách thức cho doanh nghiệp: nếu môi trường làm việc thiếu cơ hội học hỏi và trải nghiệm, Gen Z sẽ rời đi rất nhanh.
4. Sự dịch chuyển mục tiêu theo cấp bậc: từ thực thi vật chất đến tầm nhìn chuyên môn
Càng lên cao trong nấc thang sự nghiệp, mục tiêu của người đi làm càng dịch chuyển từ "vật chất" sang "giá trị chuyên môn". Ngoài thế hệ, mục tiêu nghề nghiệp cũng thay đổi rõ rệt theo cấp bậc trong tổ chức.
- Nhóm Nhân Viên (Staff) - Trận chiến sinh tồn: Thu nhập (Top 1 - 64%) và Ổn định (Top 2 - 64%) là ưu tiên hàng đầu. Tiếp đến là Cân bằng công việc và cuộc sống (Top 3 -62%). Đây là nhóm chịu áp lực tài chính lớn ở giai đoạn đầu sự nghiệp. Vì vậy, lương thưởng và sự ổn định công việc đóng vai trò quyết định.
- Trưởng Nhóm (Leader) - Tìm kiếm điểm cân bằng: Cân bằng (Top 1 - 63%) và Thăng tiến (Top 4 - 50%) là mục tiêu hướng tới. Đặc điểm tâm lý của nhóm này là áp lực quản lý gia tăng, họ cần sự cân bằng để không bị kiệt sức. Do đó, khả năng duy trì cân bằng cuộc sống trở thành yếu tố quan trọng để giữ chân nhóm nhân sự này.
- Quản Lý Cấp Cao (Manager) - Xây dựng di sản: Ở cấp Manager, mục tiêu có sự dịch chuyển rõ. Cân bằng (Top 1 - 63%), Tạo giá trị (Top 4 - 46%), và Uy tín nghề nghiệp (Top 5 - 46%) là ưu tiên. Họ muốn xây dựng dấu ấn cá nhân và khẳng định tầm ảnh hưởng chuyên môn. Điều này cho thấy các nhà quản lý không chỉ quan tâm đến thu nhập mà còn muốn xây dựng dấu ấn chuyên môn và ảnh hưởng nghề nghiệp.
5. Hành động cho lãnh đạo & HR: 3 trụ cột giữ chân nhân tài bền vững 2026
Những dữ liệu trên cho thấy một chiến lược nhân sự “one-size-fits-all” sẽ không còn hiệu quả. Dựa trên những phân tích chuyên sâu, Anphabe đề xuất 3 nhóm giải pháp thực thi cho doanh nghiệp, tạo ra sự thay thế bằng các giải pháp đa lớp:
Trụ Cột 1: Thiết kế trải nghiệm nhân viên (EVP) cá nhân hóa theo thế hệ
Đã đến lúc doanh nghiệp cần thiết kế các gói phúc lợi và môi trường làm việc theo nhu cầu của từng nhóm đối tượng.
- Với Gen X & Gen Y: Doanh nghiệp cần tăng cường cân bằng công việc và cuộc sống (work-life balance) và cung cấp an sinh toàn diện (wellbeing). Tăng cường các chương trình phúc lợi toàn diện.
- Với Gen Z: Tạo cơ hội học hỏi và trải nghiệm đa dạng. Đẩy mạnh các dự án trải nghiệm ngắn hạn và đào tạo kỹ năng số.
Một môi trường làm việc linh hoạt, khuyến khích học tập và phát triển sẽ giúp tăng khả năng gắn bó của nhân viên.
Trụ Cột 2: Xây dựng lộ trình phát triển "minh bạch và đa dạng"
Lộ trình thăng tiến không nên chỉ là một đường thẳng. Các chương trình phát triển nhân tài cần bao gồm: lộ trình thăng tiến minh bạch, đào tạo kỹ năng lãnh đạo, cùng với mentoring và coaching.
- Hãy kết hợp giữa đào tạo kỹ năng lãnh đạo, mentoring và coaching.
- Đặc biệt với Gen Y và Gen Z, cơ hội phát triển nghề nghiệp có thể quan trọng không kém mức lương.
- Đối với các thế hệ trẻ, cơ hội được "học đi đôi với hành" và có sự hướng dẫn từ cấp trên là yếu tố giữ chân quan trọng không kém gì lương bổng. Doanh nghiệp có thể tận dụng các nền tảng như LinkedIn Learning để nâng cấp kỹ năng cho đội ngũ.
Trụ Cột 3: Củng cố cảm giác ổn định và niềm tin qua truyền thông nội bộ
Trong kỷ nguyên của sự không chắc chắn, sự minh bạch là "liều thuốc" trấn an nhân sự hiệu quả nhất. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp tái cấu trúc, minh bạch thông tin và truyền thông nội bộ đóng vai trò rất quan trọng.
Người lao động cần cảm thấy:
- Tổ chức có chiến lược rõ ràng.
- Công việc của họ có ý nghĩa.
- Tương lai nghề nghiệp được đảm bảo.
Doanh nghiệp cần truyền thông rõ ràng về chiến lược tổ chức, giúp nhân viên thấy được công việc của họ có ý nghĩa và tương lai nghề nghiệp của họ được đảm bảo tại đây. Đặc biệt, khi tổ chức áp dụng các giải pháp tự động hóa hay AI, việc truyền thông về vai trò mới của người lao động sẽ giúp xua tan nỗi sợ bị thay thế.
6. Anphabe Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Tối Ưu Hóa Chiến Lược Nhân Sự Như Thế Nào?
Là đơn vị tư vấn hàng đầu về thương hiệu nhà tuyển dụng và trải nghiệm nhân viên tại Việt Nam, Anphabe hỗ trợ doanh nghiệp hiểu và đáp ứng nhu cầu người lao động thông qua ba trụ cột chính:
- Cung cấp xu hướng nhân sự: Thông qua các nghiên cứu lớn như khảo sát Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam®, Xu hướng nhân sự, Xu hướng người đi làm. Doanh nghiệp có thể tiếp cận dữ liệu thực tế từ hàng chục nghìn người đi làm, giúp đưa ra quyết định nhân sự dựa trên dữ liệu.
- Tư vấn chiến lược thương hiệu nhà tuyển dụng: Anphabe hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng EVP (Employee Value Proposition), thiết kế trải nghiệm nhân viên, và nâng cao sức hút tuyển dụng. Những yếu tố này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh nhân tài ngày càng gay gắt.
- Phát triển năng lực lãnh đạo và đội ngũ HR: Thông qua các chương trình đào tạo HR chiến lược, phát triển năng lực lãnh đạo, và xây dựng văn hóa tổ chức. Doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng thu hút – giữ chân – phát triển nhân tài bền vững.
Lời Kết
Kết quả khảo sát từ hơn 54.352 người đi làm tại Việt Nam cho thấy một thông điệp rõ ràng: Người lao động năm 2025 không chỉ tìm kiếm một công việc để mưu sinh; họ tìm kiếm một cuộc sống cân bằng, một nền tảng tài chính vững chắc và một hành trình phát triển có ý nghĩa. Hay nói cách khác, người lao động không chỉ tìm kiếm một công việc – họ tìm kiếm một cuộc sống cân bằng, một nền tảng tài chính ổn định và một hành trình phát triển nghề nghiệp có ý nghĩa.
Đối với doanh nghiệp, hiểu được những mục tiêu này không chỉ giúp cải thiện trải nghiệm nhân viên mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong cuộc chiến nhân tài. Doanh nghiệp nào thấu hiểu và đáp ứng được những mong đợi đa tầng này sẽ không chỉ cải thiện được chỉ số gắn kết mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh vô hình nhưng cực kỳ mạnh mẽ trên thị trường.
Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng phức tạp, những quyết định nhân sự dựa trên dữ liệu và xu hướng thị trường sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. Hãy để dữ liệu và insight dẫn lối cho những quyết định nhân sự của bạn, vì đó chính là chìa khóa cho sự phát triển bền vững. Và đó cũng chính là sứ mệnh mà Anphabe đang theo đuổi: kết nối dữ liệu – chiến lược – con người để giúp doanh nghiệp xây dựng nơi làm việc hạnh phúc và hiệu quả hơn.
